Παραβατικότητα και καθημερινότητα

Του Ανδρέα Κοσμάτου*

Τις προάλλες με τα μέλη του ΠΟΤΑΜΙΟΥ Πάτρας, στα πλαίσια μιας ακτιβιστικής ενέργειας, προβήκαμε στον καθαρισμό της πλ. Εθνικής αντιστάσεως (Όλγας), από σκουπίδια και γκράφιτι. Ήταν ομολογουμένως μια επιτυχημένη δράση, μετά το πέρας της οποίας, ένιωσα πολύ καλά με τον εαυτό μου, ειδικά επειδή δε το συνηθίζω να μετέχω σε τέτοιες δράσεις. Το κακό είναι πως μετά από δύο μέρες, όταν ξαναπέρασα από την πλατεία, όλα τα γκράφιτι ήταν εκεί, λες και δεν είχαμε κάνει τίποτα! Όχι μόνο αυτό, αλλά ακόμα και το μαρμάρινο μνημείο που ήταν καθαρό όταν ήμασταν στην πλατεία, τώρα πια είχε και αυτό μουτζούρες από σπρέι! Η οργή μου δίκαιη και το ερώτημα εύλογο… μα καλά κανείς δε βρίσκεται να σταματήσει τους βάνδαλους της πόλης μας, ειδικά σε σημεία τόσο πολυσύχναστα;!

Για να το πάω και λίγο παρακάτω όμως και να φτάσω στην ουσία της παρούσας δημοσίευσης, όλοι είναι σίγουρο πως έχουμε κάποια στιγμή αγανακτήσει με κάποια σκηνή παραβατικότητας που γίνεται δίπλα μας. Το αυτοκίνητο που έχει παρκάρει πάνω σε διάβαση πεζών, ο σκύλος που αφοδεύει και ο ιδιοκτήτης του αδιαφορεί, η ανεξέλεγκτη αφισορρύπανση στους δρόμους της Πάτρας, είναι μερικά παραδείγματα. Κοινός παρονομαστής όλων είναι η έλλειψη σεβασμού στο διπλανό μας και η παντελής αδιαφορία για το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την καθημερινότητά μας.

Όπως και στο τανκγό, έτσι κι εδώ, χρειάζονται δύο για να «χορέψουν»… ο πολίτης και το κράτος! Δυστυχώς το κράτος, δια των μηχανισμών και των θεσμών του (αστυνομία, δημοτική αστυνομία, δικαιοσύνη), όχι μόνο έχει φανεί αδύναμο να αντιδράσει, αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις που είναι και το ίδιο παραβάτης! Πολλές δε είναι οι μικροπαραβάσεις, σαν αυτές που περιέγραψα πιο πάνω, που έχουν αγνοηθεί από τις αρχές, παρόλο που οι πολίτες έκαναν το καθήκον τους να τις καταγγείλουν! Όλοι έχουμε ζηλέψει τις εικόνες από τα ξένα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, όπου τα πάντα αστράφτουν, όλα είναι οργανωμένα και οι εξοπλισμοί τους ετοιμοπόλεμοι και καλοδιατηρημένοι. Στον αντίποδα, τα δικά μας ιδρύματα είναι χαμένα ανάμεσα στις αφίσες, τα σκουπίδια και τα σπασμένα αντικείμενα παντός είδους!

Ο κόσμος έχει αλλάξει και όσο περνάνε τα χρόνια θα αλλάζει όλο και περισσότερο. Η Ελληνική κοινωνία έχει μπει για τα καλά στο ποτάμι στης παγκοσμιοποίησης και πλέον έχει πληροφόρηση και άποψη για το τι συμβαίνει σε άλλες χώρες του κόσμου. Οι Έλληνες πολίτες ταξιδεύουν, σερφάρουν στο ίντερνετ και βλέπουν πως είναι η καθημερινή ζωή ανθρώπων που ζουν σε προηγμένες, κυρίως δυτικές χώρες. Αυτή τη ζωή αρχίζουν να την επιζητούν και για τους ίδιους και να την απαιτούν. Δυναμώνουν οι φωνές που ζητούν από την τροχαία όταν βλέπει παρανομία, να μην χαρίζεται! Ζητούν από το δήμο να προστατεύει την αισθητική και τα μνημεία της πόλης από τη ρύπανση παντός είδους! Ζητούν από τις απανταχού αρχές εν ολίγοις, να εφαρμόζεται ο νόμος και να υπάρχουν κυρώσεις όταν χρειάζονται.

Είμαι σε θέση να διαπιστώσω πως αυτή η συνεχής, καθημερινή, μικρή παραβατικότητα, της οποίας όλοι γινόμαστε μάρτυρες, έχει κουράσει ψυχολογικά τους πολίτες. Μας φθείρει και μας καταναλώνει δυνάμεις, σε μια εποχή που έχουμε έναν οικονομικό γολγοθά μπροστά μας! Δυστυχώς τόσα χρόνια μας έχει εμποτίσει και ως ένα βαθμό μας έχει καταστήσει παθητικούς απέναντι σε όσα συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας! «Έλα μωρέ τώρα που θα τρέχουμε να ασχολούμαστε με εκείνο ή το άλλο»… με αποτέλεσμα να έχει επικρατήσει ο περίφημος και Ελληνικότατος «ωχαδερφισμός», λέξη ολότελα δική μας και σε νόημα και σε έμπνευση! Κλείνοντας, να επισημάνω πως το ΠΟΤΑΜΙ, δεν έχει δώσει τυχαία πρωτεύοντα ρόλο στο θεσμό της δικαιοσύνης. Χωρίς τη γρήγορη και αντικειμενική απόδοση δικαιοσύνης, δε διευκολύνεται ούτε η ανάπτυξη, αλλά ούτε  και η κοινωνική ειρήνη. Δυστυχώς στη χώρα μας, ο αλληλοσεβασμός και η υπευθυνότητα είναι έννοιες που «μυρίζουν» δυσάρεστα, όπως ακριβώς τα κόπρανα του σκύλου στο μπαλκόνι απέναντι από το σπίτι μου!

*Ο Ανδρέας Κοσμάτος είναι στέλεχος του Ποταμιού