Πάτρα: Τα μυστήρια των συντριβανιών της πλατείας Γεωργίου

Η ιστορία μας αρχίζει το 1875 επί δημαρχίας Γεωργίου Ρούφου, όταν στην πλατεία Γεωργίου τοποθετήθηκαν δύο θαυμάσια και περίτεχνα συντριβάνια.  Τα συντριβάνια τοποθέτησε η Γαλλική εταιρεία που είχε αναλάβει τα υδραυλικά έργα στην Πάτρα και στοίχισαν συνολικά 70.000 δρχ. ποσό υπέρογκο για τις οικονομικές δυνατότητες της τότε Ελλάδας.
 Το κάθε συντριβάνι κοσμείται από τέσσερις μπρούτζινους γρύπες και στην κορυφή του κάτω συντριβανιού ορθώνεται μια υδροχόος, στο δε πάνω συντριβάνι ένας αυλητής. Σε φύλλο της εποχής η Αθηναϊκή εφημερίδα Στοά γράφει: «Το κοινόν της πόλεως από τινών ημερών συρρέει περίεργον εις την πλατείαν του Γεωργίου προς θέαν των υδραυλικών έργων της Γαλλικής εταιρείας. Μέχρι της ημέρας ταύτης εστήθη το εν των αναβρυτηρίων, περί ου οι ειδότες λέγουσι ότι είναι όμοιον των εν Παρισίοις.

Η αξία αυτού ανεβαίνει τας 25.000 δραχμών, εκτός της μαρμάρινης λεκάνης και λοιπής εργασίας. Το ύψος αυτού ανέρχεται εις 7 μέτρα, συνίσταται δε εις στήλην πλατείαν εξ ορυχάλκου, εν μέσω της οποίας εύρηται κυκλοτερής πλατεία βάσις, ην υποβαστάζουσι πέντε λέοντες ή σφίγγες πτερωταί, ικανού μεγέθους, εκ των στομάτων των οποίων θέλει εξέρχεσθαι ύδωρ.

Άνωθι δε της κυκλωτερούς ταύτης βάσεως εξακολουθεί η στήλη και επί της κορυφής αυτής επικάθηται εν μεγέθει ανθρωπίνου σώματος νεανίας ορειχάλκινος παίζων τον αυλόν. Εκ του αυτού δε, ως και εκ του στόματος πέντε άλλων μιροτέρων λεόντων υποβασταζόντων τον νεανίαν τούτον θέλει εξέρχεσθαι ωσαύτως ύδωρ.

Γκραβούρα τού επάνω συντριβανιού και του Δημοτικού Θεάτρου Απόλλων, 1891

Η εργασία είναι ωραιοτάτη και η προσπάθεια του εμφυσώντος τον αυλόν νεανίου είναι εκφραστικωτάτη, ως φαίνεται δε παριστά ούτος τον Φαύστον, όστις δια του αυλού του εσαγήνευε τας νύμφας. Περί τα μέσα της προσεχούς εβδομάδος θέλει εγερθεί και το δεύτερον επί της πλατείας ταύτης αναβρυτήριον, το οποίο αποτελείται εξ άλλου συμπλέγματος.
Ωσαύτως δε την πλατεία ταύτην διαφωτίζουσι 52 φανοί φωταερίου και το σύνολον παριστά μαγευτικότατον θέαμα. Οι ιδόντες τας εργασίας της εταιρείας ταύτης και της των Αθηνών ομολογούσιν ότι ο Δήμος Πατρέων επέτυχε την καλυτέραν, διό ανέλαβεν αύτη όμοια έργα και εν Πειραιεί».

Στο σημείο τούτο θα αναφερθούμε στα στοιχεία που προσδίδουν στα συντριβάνια αυτά μυστηριακό χαρακτήρα. Κατα αρχήν το νερό είναι ένα από τα τέσσερα στοιχεία της φύσης που αποτελούν την θεμέλιο λίθο του σύμπαντος. Για κάποιους ανθρώπους ένα συντριβάνι που διαρέεται από νερό αποτελεί ενεργειακό κόμβο και μάλιστα όταν το νερό ρέει μέσα από λέοντες ή γρύπες η »πλύση» στα νερά του θεωρείται εξαγνιστική … Όταν μάλιστα στον ευρύτερο χώρο υπάρχει και δεύτερος τέτοιος κόμβος το αποτέλεσμα είναι ισχυρότερο. Επειδή σε απόλυτη αρμονία με το νερό ήταν πάντοτε και οι Νεράιδες το σκηνικό ολοκληρώνεται αν στην περιοχή υπάρχει και πηγή υδάτων. Τότε το σύμπλεγμα πηγής και αναβρυτηρίων (συντριβάνια) λειτουργεί αρμονικά με την μετακίνηση των νεραιδών από την πηγή προς τα συντριβάνια.

Αυτό λαμβάνει χώρα διότι μέσα στα όρια του άστεως είναι αδύνατο να υπάρχουν πηγές, δάση, λίμνες και ποτάμια οπότε οι Αρχιτέκτονες του άστεως (όπως και ο Αρχιτέκτων του σύμπαντος) δημιουργούν συνθήκες κατάλληλες »κτίζοντας» συντριβάνια στην σωστή θέση. Στην περίπτωση μας η πηγή που συμπληρώνει το παζλ είναι η κρυμμένη και ξεχασμένη στο πέρασμα των αιώνων πηγή της Θεάς Δήμητρας. Μάλιστα αν ενώσουμε τα σημεία της θέσης, στο χάρτη, του συμπλέγματος τότε εμφανίζεται ένα ισοσκελές τρίγωνο…

Μεγάλη, δε σημασία, θα πρέπει να αποδωθεί στις δύο φιγούρες που ορθώνονται αντίστοιχα στις δύο κορυφές των συντριβανιών. Στο κάτω συντριβάνι την κορυφή του κατέχει μια υδροχόος που χύνοντας νερό προσελκύει τους ανθρώπους να ξεκουραστούν και να καθαριστούν ενώ στο πάνω συντριβάνι την κορυφή του κατέχει ένας αυλοφόρος που καλεί τις νεράιδες στον κόσμο των ανθρώπων. Κατά μία άλλη προσέγγιση ο αυλοφόρος καλεί τις Μούσες οι οποίες αποτελούν την πηγή έμπνευσης για κάθε διανοητική δραστηριότητα και τούτο συνδέεται άμεσα με το θέατρο Απόλλων που κτίστηκε λίγα χρόνια αργότερα σε παρακείμενο χώρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Απόλλωνας ήτο ο ηγέτης των Μουσών (Απόλλων Μουσηγέτης) …

Τέλος κλείνοντας το αφιέρωμα μας θα πρέπει να αναφέρουμε ότι συντριβάνια ίδια με αυτά της πλατείας Βασιλέως Γεωργίου Α΄, πιο γνωστής ως Πλατεία Γεωργίου Α΄ ή όπως έχει επικρατήσει στους Πατρινούς Πλατεία Γεωργίου, απαντούν σε διάφορα μέρη της Ευρωπαικής επικράτειας όπως στην Βρετανική πόλη Leicester ή στην Ζυρίχη…
Leicester

 

urbanenigmas.blogspot.gr